İlim Köşesi

Sehiv Secdesi nedir, nasıl yapılır, gerektiren haller nelerdir?

Sehiv Secdesi Nedir ?

Sehiv Secdesi, namazın kusurlu olması hâlinde, bu kusuru düzeltmek maksadı ile namazın sonunda
yani son oturuşta (Tahıyyat okuduktan sonra) yapılan secdedir. Kusur genellikle namazda farzın te’hiri, vâciblerden birinin unutularak yapılmaması (terki), yahut sonraya bırakılması (te’hiri), yahut da vaktinden önce yapılması (takdimi) suretiyle ortaya çıkar. Namaz içinde bu yanlışlıklar hatırlanırsa namaz sonunda sehiv secdesi yapılır. Sehiv secdeleri vâcibdir.

sehiv secdesi

Sehiv Secdesi Nasıl Yapılır ?

Cemaate namaz kıldırıyor ise (imam ise) son oturuşta Tahıyyatı okuduktan sonra sadece sağ tarafına selam verir, Yalnız kılan ise iki tarafına da selam verir ve hemen ardından “Allahu Ekber” diyerek iki defa secde yapar.İkinci secdeden sonra doğrularak oturur ve yeniden Tahıyyat,salli,barik ve duları okuyarak selam verir. Bu şekilde sehiv secdesi yapılmış olur.

 Namaz kılan kimse şayet selâm verdikten sonra yanıldığını hatırlarsa, yönünü kıbleden çevirmemiş ve henüz konuşmamış ise, sehiv secdesini yapabilir. Fakat yerinden kalkmış, yönünü kıbleden çevirmiş veya konuşmuş ise, artık sehiv secdesi yapamaz. Namaz sahihtir, ancak sehiv secdesi yapılmadığı için sevabı noksandır. Vâciblerden biri, terkedilirse namaz geçerli olur. Ancak vacibi terketmekten dolayı günah işlemiş olur. Sehiv secdesi yapan imama iktida sahihtir.

Hanefi Mezhebine Göre Sehiv Secdesi’ni Gerektiren Haller;

1. Namaz’da Fâtiha suresinden sonra zamm-ı sure okumayı unutarak rüku’ya gitmek. Rüku’da Fâtiha suresinin okunmadığı hatırlanırsa, doğrulunur ve zamm-ı sure okunarak tekrar rüku’ya gidilir. Namaz’ın sonunda da sehiv secdesi yapılır.

2. Unutularak Fâtiha’nın iki kere okunması.

3. Vitir namazlarında tekbir getirmeyi ve kunut duasını okumayı unutmak. Rüku’da hatırlanırsa, doğrulup kunut duası okunmaz. Namaz’ın sonunda sehiv secdesi yapılır.

4. Dört rekat olarak kılınan namazlarda ikinci rekat’ta oturmayı unutarak üçüncü rekata kalkmak, (ilk oturuşu unutmak), [Bu durumda ilk oturuşun unutulduğu farkedilirse 3. rekat’a kalkılırken oturmaya yakın ise oturulur ve namaza devam edilir namazın sonunda da sehiv secdesi yapılmaz. Eğer tam olarak kalkılmış ise ya da kalkmaya daha yakın ise tekrar oturulmaz, namaza devam edilir ve namaz sonunda sehiv secdesi yapılır. Tam olarak kalktıktan sonra otururulur ise namaz bozulur.

5. Dört rekat namazlarda İlk oturuşta Tahıyyât okunduktan sonra salâvatları ve duaları okumak ya da bir rükün edâ edecek kadar gecikmek. Bu durumda eğer salâvattan bir cümle okunur ise (Allahümme salli alâ Muhammedin demek gibi) namazın sonunda sehiv secdesi gerekir. Ancak okunan kısım bir cümle teşkil etmemiş ise sehiv secdesi yapılmasına gerek yoktur.

6. Dört rekatlı farz namazlarda, son rekat’ta oturmayı unutarak beşinci rekat’a kalkmak ve beşinci rekat’ın kıyam,kırâet ve rüku’u tamamlanarak secdeye gidilmedikçe, tekrar oturulur ve Tahıyyat okunduktan sonra selam verilerek sehiv secdesi yapılır. Çünkü farz olan son oturuş te’hire uğramıştır. Ancak beşinci rekat için secde yapılmış ise namaz nâfile namaza döner ve bir rekat daha ilave edilerek altı rekatlık bir nafile namaz kılınmış olur. Bu durum sehiv secdesini gerekmez. Farz namazı yeniden kılınır.

7. Dört rek’atlı farz namazın son ka’desinde teşehhüd miktarı oturduktan sonra kalkılırsa, hemen oturularak selâm verilir. Tekrar Tahıyyat okunmasına gerek yoktur. Hâtta oturmadan ayakta bile selâm verilebilir. Çünkü farz olan oturuşu yapılmıştır. Ancak ayakta selâm verilerek sünnet terkedilmiş olur. Sonunda ayrıca sehiv secdesi de lâzımdır. Çünkü selâm te’hire uğramıştır.

8. İmama sonradan yetişilir ve sonra namazı tamamlamak için kılınan rekat’lar içinde hata yapılırsa o hata için sehiv secdesi yapılır.

9. Namaz’da Fâtiha suresini okunduktan sonra hangi sure’nin okunacağını bir müddet tefekkür etmek sehiv secdesini gerektirir. Çünkü vâcib te’hire uğramaktadır. Bu süre/müddet’te bir ayet okumak kadar ya da bir rüku veya secde yapılacak kadar bekleme süresi esas alınır. (Bir rüknü veya bir vacibi yerine getirirken meydana gelecek bir dalgınlık ve bir düşünce ise, sehiv secdesi gerektirmez.)

10. Ta’dîl-i erkâ’nı terketmekte sehiv secdesini gerektiren durumlardandır.

11. Namaz’da sehiv secdesini gerektiren bir kaç durum yaşandığı takdirde tek sehiv secdesinin yapılması yeterlidir.

12. Namaz’ın bir rüknünü tekrar etmek, sehiv secdesini gerektiren durumlardandır. Bir rekat’ta üç defa secde ya da iki defa rüku yapılması da bu durumlardandır. Birinci ve ikinci rekatlarda Fâtiha’nın ard arda okunması veya rukü edereken ya da secde yaparkan veya teşehhüdde Kur’an okunmasıda böyledir. Ancak üçüncü ve dördüncü rekatlarda Fâtiha suresinin iki defa okunması ya da bunlarda Fâtiha suresi ile başka bir surenin okunması ya da yalnız bir surenin okunması sehic secdesini gerektirmez. Çünkü bu takdirde bir vacib terk edilmiş veya geciktirilmiş ve Kur’an da meşru olan yerin başkasında okunmuş olmaz.

Sehiv secdesinde, iki secde ike Tahıyyât okunması ve selam verilmesi vâcib’tir. Tahıyyât’dan sonra salâvat ve duaların ve secdedeki tekbirler ve tesbihler sünnettir.

Namaz kıldıktan sonra şüpheye yer yoktur. Namaz noksan kılındığı kesin olarak anlaşılırsa namaz yeniden kılınır.
Bir namaz içince, rekat’lar sayısında şüphe edilmesi durumunda, namaz kılan kişi vesveseli değilse namazı iptal eder ve yeniden kılar.
Vakit varken, namazı kılıp kılmadığından emin olmayan kişi de o namazı kılar.

Yorum Yap